OUDE STELPLAATSEN IN WALLONIË |
|
Anciens dépôts vicinaux en Région Wallonne
LUXEMBOURG
WELLIN - FLORENVILLE - VILLERS-DEVANT-ORVAL - ETHE - SAINTE-CROIX - BASTOGNE
- AMBERLOUP - BACONFOY - ST-HUBERT- LA ROCHE-EN-ARDENNE - MANHAY - HOUFFALIZE
MARLOIE - MAISSIN - BOUILLON - ETALLE
- AMBERLOUP - BACONFOY - ST-HUBERT- LA ROCHE-EN-ARDENNE - MANHAY - HOUFFALIZE
MARLOIE - MAISSIN - BOUILLON - ETALLE
|
Wellin
|
|
|
De stelplaats Wellin lag op de lijn van Rochefort naar Grupont, met aftakking naar Daverdisse en Graide, en als dusdanig het centrum van de kleine 'Groupe de Wellin'. Begin deze eeuw was de stelplaats zelf nog relatief intact (foto hierboven, 15 augustus 2000). Sindsdien echter werden het oude waterreservoir, twee loodsen en de meeste dienstgebouwen afgebroken om plaats te maken voor o.m. een supermarkt. Wel dient de laatste loods vandaag nog steeds als busgarage voor de TEC.
|
|
|
|
WELLIN - het goederenmagazijn naast het stationsgebouw is nu een bakker, met achterin de laatste loods (1 augustus 2017)
|
Florenville
Florenville was de enige stelplaats op de ca. 30 km lange buurtlijn van Marbehan naar Ste-Cécile, waar de vernielingen begin WO II meteen het definitieve einde betekenden voor de spoorexploitatie. Jarenlang bleef het complex zo goed als intact, zij het dan als busgarage, eerst voor de NMVB, later voor de TEC. Na ruim een halve eeuw werd het waterreservoir dan toch afgebroken. Enkele jaren geleden was het de beurt aan de locomotievenloods, waarin naar verluidt nog een paar sporen zouden gelegen hebben. Vandaag blijven nog enkel de rijtuigenloods en de voormalige schilderwerkplaats over, terwijl het mooie buurtspoorwegstation in okerkleurige zandsteen, pal rechtover het nu leegstaande NMBS-gebouw, thans gebruikt wordt door een bouwondernemer.
|
FLORENVILLE - op 12 augustus 1982 stond het waterreservoir er nog en was de stelplaats zo goed als intact. Ook de locomotievenloods (hieronder, juni 2000) bleef jarenlang onaangeroerd. De oorspronkelijke toegang tot de stelplaats (hiernaast op 9 augustus 2006) werd intussen verlegd naar de andere kant van het buurtspoorwegstation.
|
FLORENVILLE - het buurtspoorwegstation op 12 november 2007
|
Alors que les destructions de la dernière guerre sonnèrent le glas de la longue ligne vicinale de Marbehan à Ste-Cécile (30 km), le dépôt de Florenville, le seul de la ligne, resta en service comme garage pour autobus, jusqu’à ce jour. Resté intact pendant près d'un demi-siècle, il fut d'abord amputé de son château d’eau (fin du siècle dernier), puis de sa remise aux locomotives, il y a quelques années à peine. La belle gare vicinale, en face du bâtiment SNCB inutilisé, sert actuellement de bureau pour une entreprise de construction.
. |
Voormalige buurtspoorwegstelplaats Florenville op 22 maart 2019
|
Florenville, l'ancien dépôt vicinal le 22 mars 2019
|
Villers-devant-Orval
de volledige stelplaats, gezien vanuit Orval (22 maart 2019) - vue depuis Orval
|
De stelplaats Villers-devant-Orval lag aan het zuidwestelijke uiteinde van de geïsoleerde buurtlijn uit Etalle, waar eveneens een stelplaats lag (zie helemaal onderaan). Twee stelplaatsen op deze 30 km lange buurtlijn heeft uiteraard te maken met de voor die tijd grote afstand. Wat opvalt is de eigenaardige inplanting van deze lijn, tussen twee relatief geïsoleerde dorpen, wat zou kunnen wijzen op een onafgewerkt project. Dit was inderdaad het geval, zowel van Etalle naar Arlon, als van Villers naar het station van Margut in de Franse Ardennen. Toch werden nooit werken in die zin ondernomen. Integendeel, deze afgelegen buurtlijn was een van de eerste van de toenmalige NMVB om te sneuvelen, midden de jaren 30. |
|
Let op de merkwaardige architectuur van het stationsgebouw, en dit voor zo'n kleine buurtlijn, maar zeker geen uitzondering, denken we maar aan o.m. Brecht, Diksmuide en Nivelles. Dit gebouw staat er nog steeds, en is zo goed als intact, in de oorspronkelijke bouwstijl nog wel. Ook de stelplaats zelf staat er nog, met het waterreservoir annex kolenopslagplaats en de twee rijtuigenloodsen, waarvan de locomotievenloods zijn uitspringende nok bewaard heeft. Kortom, een volledig bewaarde stelplaats in een uithoek van het land, rakelings langs de Franse grens, en meteen een geschikte locatie voor een (buurt)spoorwegmuseum dat echter nooit van de grond kwam. Alleen een kleine stoomlocomotief die niets met de NMVB te maken heeft, vlak voor de rijtuigenloods, is daarvan overgebleven.
|
20 augustus 2010
|
22 maart 2019
|
|
|
|
L'ancien dépôt de Villers-devant-Orval est situé à l'autre bout de la longue ligne vicinale (30 km) originaire d'Etalle. Un ligne isolée du reste du réseau, de nulle part à nulle part, et manifestement restée inachevée.puisque ses prolongements vers Arlon et Margut (F) ne furent jamais construits, et la ligne déjà abandonnée vers le milieu des années 30. L'ensemble des bâtiments est resté intact, tout particulièrement la belle gare d'un style tout sauf vicinal. Ce qui fit germer l'idée d'un petit musée ferroviaire, quoique resté sans lendemain, si ce n'est une petite locomotive tout sauf vicinale devant l'ancienne remise aux voitures.
|
|
Ethe
|
|
De stelplaats ETHE lag aan het uiteinde van de rond 1936 opgedoekte buurtlijn uit Arlon. Op 15 juli 2003 lagen beide loodsen er verlaten bij. De locomotievenloods (rechts) werd sindsdien afgebroken, de andere loods is thans opgeknapt en bewoond. Het stationsgebouw - niet verwarren met het al lang geleden afgebroken NMBS-station daar rechtover - staat nu op zijn beurt te verkommeren (3 maart 2017).
Une des remises du dépôt de Ethe (2003) est aujourd'hui restaurée et habitée, alors que la gare vicinale est à l'abandon (3 mars 2017).
Une des remises du dépôt de Ethe (2003) est aujourd'hui restaurée et habitée, alors que la gare vicinale est à l'abandon (3 mars 2017).
|
Arlon (Sainte-Croix)
De eerste stelplaats van Arlon lag aan de overzijde van het spoorwegstation, aan het uiteinde van de buurtlijn uit Ethe. Ruim 15 jaar later, in 1906, kwam er een tweede stelplaats, ditmaal aan de noordrand van de stad, voor de buurtlijn uit Martelange. Op een dienstspoor na, rondom de stad, was er geen verbinding tussen beide en moesten de reizigers dan maar te voet verder.
Pas na WO I werden dan toch een paar ritten doorgetrokken naar de stelplaats bij het NMBS-station. In 1936 werd de lijn uit Ethe echter opgedoekt. Die uit Martelange volgde in 1952. Vanaf dan werd Ste-Croix een busstelplaats, en is dat vandaag nog steeds. Op het waterreservoir na staan alle gebouwen nog recht: de twee loodsen, een dienstgebouw (wellicht de werkplaats) en uiteraard het stations-gebouw, dit alles in de mooie okerkleurige zandsteen van de Gaume, zoals in Florenville. Van de eerste stelplaats daarentegen, aan het station, is niets overgebleven. Wat zeker opvalt is de grondige metamorfose in de omgeving van de huidige busstelplaats (foto's 23 maart 2019): het open landschap van toen, vlak buiten de stad, is vandaag grotendeels volgebouwd, en is Ste-Croix (naar de gelijknamige kapel rechtover het stationsgebouw) uitgegroeid tot een vrij drukke buitenwijk van deze al bij al kleine stad, maar wel de hoofdplaats van de provincie Luxemburg. |
Arlon, chef-lieu de la province de Luxembourg, connut deux dépôts vicinaux, éloignés l'un de l'autre. Celui de la ligne d'Ethe, près de la gare, disparut peu après l'abandon de cette ligne en 1936. Aujourd'hui il n'en reste plus rien. L'autre, terminus de la ligne de Martelange, était situé sur les hauteurs de la ville, en face de la chapelle Ste-Croix, Une voie de service reliait les deux dépôts à travers champs, mais ne fut parcourue en service voyageurs qu'entre les deux guerres. Lors de la fermeture de la ligne de Martelange en 1952, le dépôt de Ste-Croix resta en service pour les autobus, ce qui est toujours le cas aujourd'hui. Hormis le château d'eau, disparu, les bâtiments vicinaux sont tous bien conservés. Remarquons enfin la métamorphose de ce quartier, jadis situé aux confins de la cité, aujourd'hui très urbanisé de part et d'autre de la Nationale 4, voie de pénétration par excellence.
|
|
|
|
|
|
Bastogne
|
|
Op 16 augustus 1966 rangeert de tractor (ART) op wat overblijft van de sporenbundel, met in de verte het buurtstation, om er de uitgebroken rails te lossen (foto links). Waarna hij de loods zal binnenrijden, vlak naast wat overblijft van het spoor uit Martelange (helemaal links op de tweede foto).
Een maand later was ook dit laatste restje van deze buurtlijn uitgebroken.
Een maand later was ook dit laatste restje van deze buurtlijn uitgebroken.
|
BASTOGNE - toen spoor en buurtspoor nog actief waren: links het NMBS-station, rechts dat van de buurtspoorweg (datum en auteur onbekend) |
Bastogne was een van de vijf stelplaatsen op de lange buurtlijn van Marche naar Martelange. Meteen ook de laatste van de vijf die nog enige spooractiviteit kende. Bastogne-Martelange was immers de laatste actieve buurtlijn in de provincie Luxembourg, tot in 1961. Drie jaar later begon de opbraak vanuit Martelange, waarbij gebruik werd gemaakt van een spoorauto die nog in Bastogne gestationeerd was. Naast het buurtstation en op het stelplaatsemplacement zelf waren de meeste sporen al verwijderd, maar de loodsen waren nog bereikbaar, zodat de tractor daar na zijn sinistere dagtaak een veilig onderkomen vond. Daar hij slechts nu en dan uitreed duurde het ruim twee jaar voor deze laatste buurtlijn volledig verdwenen was. In september 1966 werden de laatste rails uitgebroken, behalve tussen de loodsen en het magazijn naast het waterreservoir, ten behoeve van een handelaar in brandstoffen en bouwmaterialen voor het interne 'vervoer' binnen zijn bedrijfje door middel van een lorry (plat spoorwagentje). Jaren later was ook dit restantje verdwenen, op enkele meter spoor na, pal naast het magazijn.
Een busdepot is Bastogne echter nooit geworden, al dient het buurtstation (schuin rechtover het voormalige NMBS-station Bastogne-Sud) vandaag nog steeds als bureel voor de busdiensten van de TEC. Al bij al is de stelplaats Bastogne qua gebouwen nog zo goed als intact. Wel dienen de loodsen, het magazijn en het reservoir thans als onderkomen voor een... ezelhouderij!
Een busdepot is Bastogne echter nooit geworden, al dient het buurtstation (schuin rechtover het voormalige NMBS-station Bastogne-Sud) vandaag nog steeds als bureel voor de busdiensten van de TEC. Al bij al is de stelplaats Bastogne qua gebouwen nog zo goed als intact. Wel dienen de loodsen, het magazijn en het reservoir thans als onderkomen voor een... ezelhouderij!
BASTOGNE - naast het magazijn ligt nog een kort stukje meterspoor - het pand is verlaten, maar het lichtbord van de handelaar hangt er nog (21 oktober 1989)
|
Pano van de stelplaats Bastogne van op de spoorbrug voorbij het NMBS-station (24 februari 1993)
|
Daar het ons nog niet gelukt is tot in Bastogne zelf te geraken hebben we tot zolang beroep gedaan op GoogleEarth. Op dit herfstbeeld van het buurtstation uit 2020 zie je in de verte het reservoirgebouwtje, met tussenin het verlaten emplacement, pal naast het even lege NMBS-terrein.
Vue récente de la gare vicinale, de l'emplacemengt des voies abandonné et, tout au loin, du château d'eau et des remises.
Vue récente de la gare vicinale, de l'emplacemengt des voies abandonné et, tout au loin, du château d'eau et des remises.
|
Des 5 dépôts de la longue ligne vicinale de Marche à Martelange, celui de Bastogne fut le dernier à connaître une activité ferroviaire, même si cette dernière se limitait au démontage de la section de Martelange avec un autorail-tracteur vicinal, de 1964 à 1966, alors que la plupart des voies de la gare vicinale avaient déjà disparu. L'ultime démontage, en septembre 1966, laissa toutefois une courte portion intacte entre le magasin et les remises, à l'usage du marchand de combustibles qui s'y était installé. Par après, cet ultime vestige disparut à son tour, hormis un moignon de quelques mètres au pied du château d'eau. Tous ces bâtiments, actuellement occupés par un éleveur d'ânes, sont toujours debout à l'heure qu'il est, tout comme la gare vicinale (en face de l'ancienne gare SNCB) qui sert de bureau pour les autobus du TEC. |
|
Amberloup
Wat zeker opvalt is de centrale ligging van de stelplaats Amberloup in de provincie Luxembourg, op de buurtlijn van Marche naar Bastogne, stapsgewijs aangelegd in de eerste jaren van de 20e eeuw. In het begin was het Baconfoy die de rol van mediane stelplaats kreeg toegewezen op deze lange buurtlijn, en kwam Amberloup slechts 10 jaar later tot stand, zij het vooral als stelplaats voor de nieuwe buurtlijn naar Libramont.
Amberloup, enkele jaren na de opbraak (13 augustus 1965)
Hoe dan ook, ondanks de opheffing van het spoorverkeer in 1959, behield Amberloup zijn rol als stelplaats, tot vandaag, zij het voor het busnet in het centrum van de provincie, en dat ten koste van de andere stelplaatsen daar rondom, meer bepaald St-Hubert, Bastogne, La Roche en uiteraard Baconfoy (zie hierna). Amberloup is ook een van de weinige stelplaatsen in de provincie die qua gebouwen vrijwel intact is gebleven: niet alleen het station, maar ook het waterreservoir en beide loodsen, in elkaars verlengde, met de voormalige locomotievenloods thans als busgarage.
|
Stelplaats Amberloup, met op de voorgrond de buurtlijn naar Bastogne
Pas in 1919, met het sluitstuk naar St-Hubert, werd Amberloup het knooppunt van de belangrijkste buurtlijnen in de provincie, een positie die wellicht nog zou versterkt zijn indien de geplande verbinding tussen La Roche en Baconfoy tot stand was gekomen. Let ook nog op de site van de stelplaats: op het uiteinde van de lijn uit Libramont/St-Hubert, niet op maar wel even opzij van de hoofdlijn naar Bastogne (zie hierboven).
Het rechte tracé richting Libramont, dwars doorheen de stelplaats
Amberloup, 23 juli 2015
|
|
Alors qu’au début (1901) c’était Baconfoy qui reçut le rôle de dépôt médian sur la longue ligne vicinale Marche-Bastogne, ce n’est que bien plus tard que celui d’Amberloup, apparu par après pour l’antenne vers Libramont (1910), devint plaque tournante vicinale lors de l'achèvement de la jonction avec St-Hubert (1919), joignant ainsi les principales lignes vicinales de la province entre elles. C’est pour sûr cette position centrale qui assura la survie d’Amberloup bien après la fin du vicinal en 1959, cette fois-ci comme dépôt de bus, au détriment de ceux de St-Hubert, Bastogne, La Roche et Baconfoy. C’est aussi un des mieux conservés de la province en matière de bâtiments: la gare, le château d’eau, les deux remises, l’une en face de l’autre, celle des locomotives étant aujourd’hui aménagée comme garage pour les bus (ci-après, le 23 juillet 2015).
|
|
|
Baconfoy
|
Jarenlang bleef Baconfoy in de schaduw van de nadien gebouwde stelplaats Amberloup (zie hoger). Wel zag het er naar uit dat de aanleg van de nieuwe verbinding uit La Roche hier terug meer leven zou inblazen, maar door de oorlog werd dit project niet voortgezet. Na het einde van de reizigersdienst in 1954 betekende de stopzetting van de goederenbediening in 1959 meteen ook het einde voor Baconfoy. Al gauw werd de site van de stelplaats het slachtoffer van de verbreding van de N4 tot een expressbaan en de wildgroei aan handelszaken op die plek. Of toch… Wanneer je goed zoekt vind je een van de typische bouwstijlen terug van de toenmalige NMVB boven de twee poorten in wat vroeger de voorgevel was van de rijtuigenloods. Vandaag is dit een voertuigenhandel die ook het dwarsstuk met het driehoeksfronton liet bijzetten. Van de overige gebouwen (hiernaast) zijn echter geen restanten meer te vinden (24 juli 2015).
|
pal in het midden de enige loods die nu nog overblijft (cfr.hieronder)
|
|
Relégué au second plan par le dépôt voisin d'Amberloup (voir plus haut), celui de Baconfoy rata le coche lorsque le projet de jonction avec La Roche, interrompu durant la guerre, ne fut pas repris par après. L'arrêt du trafic marchandises,en 1959 signa du coup l'arrêt de mort du dépôt de Baconfoy. Quasiment rasé pour l'élargissement de la N4, il est aujourd'hui bien difficile d'y reconnaître son dernier vestige, si ce n'est par l'architecture particulière de la remise des voitures qui, après l'ajoût d'une façade tout sauf vicinale (photo StreetView ci-devant), sert aujourd'hui à un commerce de véhicules routiers.(24 juillet 2015).
|
|
St-Hubert (verdwenen-disparu)
Panoramisch zicht van de stelplaats: links kant Fays, rechts naar Poix
vue panoramique du dépôt vicinal (à droite vers Poix) |
De stelplaats lag aan het uiteinde van de Rue Nestor Martin, behoorlijk ver van het stadscentrum
au bout de la Rue Nestor Martin, loin du centre-ville |
De stelplaats St-Hubert dateert van de opening van de buurtlijn uit Poix in 1886, en was zo een van de oudste van het buurtnet. Hoewel deze korte lijn (amper 6 km) volledig langs de hoofdbaan lag, was het decor heel schilderachtig en typisch Ardens. Na WO l maakten twee nieuwe zijtakken een waarachtig knooppunt van deze stelplaats. Eerst de verbinding naar Freux, op de lijn Amberloup-Libramont, wat meteen een doorlopende verbinding gaf naar Marche, Bastogne en Martelange. De korte verlenging naar de wijk Fays (500 m), geopend midden de jaren 20, moest de reizigers uit Poix tot vlakbij de basiliek en het stadscentrum brengen. Maar bizar genoeg reden maar een handvol ritten uit Poix verder tot Fays, ’s morgens vrij vroeg en ’s avonds nogal laat, aanvankelijk ook op de middag. De lijn naar Freux verdween nog voor het midden van de jaren 50. Op de lijn uit Poix werd het reizigersverkeer einde 1957 stilgelegd, de goederendienst amper twee jaar later, gevolgd door de opbraak rond 1962-63.
St-Hubert, 17 augustus 1957, kort voor het einde van de reizigersdienst - peu avant la fin du service voyageurs
(foto Paul Van Campenhoudt, verz. Railations) |
St-Hubert, 29 april 1959, laatste jaar goederendienst - dernière année
de la desserte marchandises (foto Frits Van Dam, verz. Railations) |
|
Wel bleef de stelplaats vooralsnog in gebruik als busdepot. Op 26 juli 1967 stonden zowel het stationsgebouw als de loodsen nog recht (hiernaast), alsook een dienstgebouw met o.a. het oude reservoir, richting Fays. Later werd dit geheel zonder meer gesloopt om plaats te ruimen voor een omleidingsweg vlak buiten het stadscentrum, de Avenue des Chasseurs Ardennais, waarlangs ook het nieuwe busdepot gevestigd werd, weinig meer dan een openlucht emplacement vlakbij het oude eindpunt bij Fays. Aldus blijft van deze historische buurtlijn geen enkele zichtbare getuige meer over. Alleen van de latere lijn naar Freux zijn aan de stadsrand nog enkele delen van dit tracé thans gebetonneerd.
|
aan de achterzijde: vlnr het station, de rijtuigen- en de locomotievenloods
uit het stoomtijdperk: het waterreservoir en de brandstofopslag (26 juli 1967)
|
La Roche-en-Ardenne
|
Deze stelplaats ligt op het uiteinde van de verbindingslijn tussen het station Melreux-Hotton en het toeristische stadje La Roche-en-Ardenne. Door haar ligging langs de rijksweg tussen beide centra moest in 1960 (1958 voor de reizigers) deze nochtans niet onbelangrijke buurtlijn verdwijnen om, zoals overal elders, wegverbreding mogelijk te maken. Alleen het eindtraject uit Vecpré, met de twee bruggen over de Ourthe, en de stelplaats aan het uiteinde ervan blijven over als laatste getuigen. Mooi gelegen langs een heuvelflank aan de rand van de stadskern zijn de meeste gebouwen vandaag nog aanwezig, en dienen in hoofdzaak als opslagruimte voor de plaatselijke openbare werken (foto's op 2 januari 2011 en 12 oktober 2018). De plannen om de buurtlijn van hieruit door te trekken naar Baconfoy, op de buurtlijn Marche-Bastogne, waren in een vergevorderd stadium en er was zelfs al een tracé vastgelegd, maar dit project ging dan toch niet door.
|
|
|
|
La plupart des bâtiments de ce dépôt, situé au bout de la ligne vicinale originaire de Melreux, sont toujours présents et servent essentiellement d’entrepôt pour les travaux publics locaux. Cette ligne succomba en 1958 afin de permettre l’élargissement de la route nationale le long de laquelle elle était tracée. Auparavant, un projet de prolongement vers Baconfoy (ligne Marche-Bastogne), pourtant très concret, resta sans suite. |
|
|
Manhay
Deze mooie stelplaats lag aan het uiteinde van twee naar elkaar toe aangelegde buurtlijnen, die uit Melreux afgewerkt in 1911, de andere, uit het Luikse Comblain-la-Tour, anderhalf jaar later. Twee moeilijke tracés over een door valleien ingesneden reliëf, waardoor hun aanleg 3 à 4 jaar vergde, in een dun bevolkt en overwegend bosrijk gebied. Veel houtvervoer dus, maar weinig reizigers. Toch verwierf de lijn uit Comblain-la-Tour (op de Ourthelijn) enige vermaardheid, met op zondag horden stedelingen uit Luik voor een dagje uit in de Ardennen. Toch ging de reizigersdienst al op de schop in 1948, die uit Melreux in 1954. De goederentrafiek, vooral op deze laatste, kreeg nog respijt tot de late jaren 50, zoals op de meeste Ardense buurtlijnen. Intussen was de stelplaats al geëvolueerd naar een busdepot, en is dat vandaag nog steeds. Het waterreservoir is wel verdwenen, maar het verwaarloosde stationsgebouw werd in 2010 volledig opgeknapt en dient nu als kindercrèche. Een apart dienstgebouw naast de vroegere loodsen was reeds omgebouwd tot busgarage. Deze werd recent uitgebreid met de naastliggende loods, wellicht de eigenlijke werkplaats. De locomotievenloods en de grote rijtuigenloods zijn eveneens opgeknapt en vervullen thans specifieke dienstfuncties voor de gemeente, met o.m. de bibliotheek, een ludotheek, enz. De N30 ter hoogte van de stelplaats heet nu heel toepasselijk de Rue du Vicinal.
|
stelplaats Manhay - kort voor de ingebruikname (ca.1911)
|
19 april 2018
Manhay - Rue du Vicinal (19 april 2018)
|
ook de achterkant mag gezien worden (16 april 2021)
|
|
16 april 2021
Les autres remises (ci-devant) abritent plusieurs services de la commune, comme la bibliothèque. En face, la belle gare a été complètement retapée en 2010 et héberge aujourd’hui une garderie d’enfants. Quant à la N30, longeant le dépôt, c’est aujourd’hui la Rue du Vicinal.
|
|
Houffalize
Zoals op tal van andere plaatsen in de Belgische Ardennen lag de stelplaats Houffalize aan het uiteinde van een korte buurtlijn (11 km) die als enig doel had dit afgelegen stadje te ontsluiten. Want Houffalize had pech: gelegen in de diep ingesneden vallei van de Ourthe Orientale werd ze straal genegeerd door het 'grote' spoor dat om evidente redenen op het plateau bleef. En dus moest Houffalize het stellen met het 'kortste' traject naar het station Bourcy op lijn 163, toen nog van Libramont naar Gouvy (en later S.Vith) . De stelplaats, geprangd in de smalle vallei, was dan ook niet bijzonder groot, maar wel goed uitgerust met stationsgebouw, waterreservoir, magazijn, lokomotief- en rijtuigenloodsen, en ook een eigen onderhoudswerkplaats.
HOUFFALIZE - de lokomotievenloods naast de thans verdwenen buurtspoorwegbrug over de Ourthe
|
HOUFFALIZE - centraal staat het vooroorlogse station - daaronder vlnr de rijtuigenloods, het waterreservoir en de lokomotievenloods
|
|
Einde 1944 sloeg het noodlot toe en werd Houffalize, evenals Sankt Vith en tal van andere plaatsen in die regio bijna compleet van de kaart geveegd tijdens het Ardenneroffensief. Evenzo de buurtspoorwegstelplaats, die grotendeels heropgebouiwd moest worden. De lokomotievenloods met werkplaats kon hersteld worden, alsook de nochtans zwaar beschadigde rijtuigenloods, maar het reservoir werd verder afgebroken. Wel kwam er een gloednieuw stationsgebouw (hiernaast op 12 augustus 2010).
De reizigersdienst, enkel nog met autorails, reed voor het laatst in de winter 1955-56. Ruim drie jaar later werd ook de goederenbediening stopgezet. In augustus 1959 reed het laatste konvooi naar Bourcy met wat overbleef aan spoorrijtuigen. |
|
Tegenwoordig is Houffalize een van de zes busdepots van de Belgische Ardennen (een paar kleine garages zoals Wellin en Manhay niet meegeteld). De oude rijtuigenloods diende nog jarenlang als garage voor de plaatselijke brandweer (zoals in Alle) maar is vandaag evengoed verlaten. Het naoorlogse stationsgebouw (hierboven) dient vandaag nog steeds voor de Waalse TEC, al werd later, nadat de sporen verdwenen waren, daar vlak naast een grote garage gebouwd voor de verschillende busdiensten die vandaag straalsgewijs vanuit Houffalize rijden (hieronder links in de verte).
|
|
Op het voormalige spoorwegtracé werd de Rue Moulin-Lemaire aangelegd (links). Hierbij werd de metalen brug naast de loods vervangen door een veel breder betonnen exemplaar. In de verte zie je de huidige busgarage (naast het naoorlogse stationsgebouw).
Au loin, sur la vue de gauche, prise depuis l'ancien tracé, le garage des autobus TEC, nouvellement construit en face de la gare d'après-guerre.
De lokomotievenloods (rechts) is het enige oorspronkelijke gebouw van de stelplaats Houffalize en werd na jarenlang gebruik door de brandweer begin deze eeuw verlaten. De foto dateert van 12 augustus 2010 maar het gebouw staat er vandaag nog (2023).
Au loin, sur la vue de gauche, prise depuis l'ancien tracé, le garage des autobus TEC, nouvellement construit en face de la gare d'après-guerre.
De lokomotievenloods (rechts) is het enige oorspronkelijke gebouw van de stelplaats Houffalize en werd na jarenlang gebruik door de brandweer begin deze eeuw verlaten. De foto dateert van 12 augustus 2010 maar het gebouw staat er vandaag nog (2023).
|
Situé au bout de la ligne vicinale de 11 km depuis Bourcy (sur la ligne SNCB163), le dépôt de Houffalize se trouvait bien à l'étroit dans la profonde vallée de l'Ourthe Orientale. Victime de la Bataille des Ardennes, il fut presque totalement détruit en 1944-45. Seule la grande remise des locomotives, y compris l'atelier, échappa au désastre. Après l'abandon total du vicinal en 1959, le dépôt resta actif pour le garage et l'entretien des autobus SNCV, puis TEC. Quant à la remise du vicinal, toujours en place aujourd'hui, elle est abandonnée après plusieurs décennies comme hangar pour le service d'incendie de la ville.
|
MARLOIE (15 april 2021) - buurtlijn Marche-Bastogne-Martelange
|
MAISSIN (20 aug. 2010) - buurtlijn Poix-Paliseul-Pussemange
|
BOUILLON (10 maart 2012) - buurtlijn Poix-Paliseul-Pussemange
|
ETALLE (23 maart 2019) - buurtlijn naar Villers-devant-Orval
|
VERDWENEN STELPLAATSEN/DÉPÔTS DISPARUS EN PROVINCE DE LUXEMBOURG
Arlon (Gare) - Corbion - Martelange - St-Hubert
De ces 4 dépôts il ne reste plus de trace visible de l'époque vicinale. A Arlon (Gare) et St-Hubert le site a complètement disparu.
A Ste-Cécile il n'y a jamais eu de dépôt.
Van deze 4 stelplaatsen zijn geen zichtbare overblijfselen uit de buurtspoorwegtijd gevonden. Van Arlon (Gare) en St-Hubert is ook de site volledig verdwenen. In Ste-Cécile is nooit een stelplaats geweest.
Arlon (Gare) - Corbion - Martelange - St-Hubert
De ces 4 dépôts il ne reste plus de trace visible de l'époque vicinale. A Arlon (Gare) et St-Hubert le site a complètement disparu.
A Ste-Cécile il n'y a jamais eu de dépôt.
Van deze 4 stelplaatsen zijn geen zichtbare overblijfselen uit de buurtspoorwegtijd gevonden. Van Arlon (Gare) en St-Hubert is ook de site volledig verdwenen. In Ste-Cécile is nooit een stelplaats geweest.
Naar de overige pagina's van de Oude stelplaatsen / vers les autres pages des Anciens dépôts:
HAINAUT (Henegouwen) - BRABANT WALLON & NAMUR - LIÈGE - VLAANDEREN (Flandre)
HAINAUT (Henegouwen) - BRABANT WALLON & NAMUR - LIÈGE - VLAANDEREN (Flandre)