|
uit ons archief...
|
|
INDUSTRIESPOREN |
voies industrielles |
INDUSTRIELIJNEN NMBS
Klaplaar (lijn 205)
|
Lier Klaplaar op 8 maart 1988, kort voor de sluiting van het allerlaatste baanvak van wat ooit de strategische ring rond Antwerpen was. Deze werd in 1914 aangelegd door genietroepen en in recordtempo: een bijna 50 km lang normaalspoor in minder dan één maand tijd, zij het volledig op de begane grond, zonder kunstwerken die naam waard en met gelijkgrondse kruisingen van de bestaande (buurt)spoorlijnen. Delen van dit verdwenen tracé zijn nog terug te vinden op oude stafkaarten. Na de oorlog werd deze lange noodlijn tot het einde van de jaren 20 stukjes bij beetjes door de militaire overheid opgegeven en ontmanteld. Alleen de baanvakken Lier-Broechem/Oelegem en Lier-Duffel bleven behouden en werden door de Belgische Staat (later de NMBS) over-genomen, waarbij hun infrastructuur enigszins werd aangepast. Na WO ll bleef enkel de industrielijn naar Broechem over. Na de opbraak van het baanvak voorbij Klaplaar, einde de jaren 70, bleef dit korte industriespoor van zowat 1,5 km nog een tijdlang in dienst, als laatste overlever van de grote spoorwegring rond de Scheldestad. Tot in de loop van 1988. Kort daarna werd het uitgebroken.
Bron: Wim De Ridder, Militaire spoorlijnen in België, TSP, 2016 |
Bascoup (lijn 113A/254)Dit beeld werd gemaakt op 11 april 1976, naast de ruines van mijnzetel nr.7, een van de laatste van de gewezen mijnonderneming Mariemont-Bascoup, ooit een van de sterkhouders van Le Centre. De spoorlijn is industrielijn 113A (later 254), op die datum nog in dienst vanuit Bascoup voor het afgraven van een enorme terril vlakbij Trazegnies, het oorspronkelijke eindpunt van deze spoorlijn dat destijds echter nooit echt gebruikt werd en al gauw weer verdween. Pas in de vroege jaren 80 werd deze restlijn opgebroken. Vandaag blijft van dit tracé nog amper iets over, op wat dichtgegroeide stukken en een opgevulde brug na.
Een dergelijk beeld ga je tegenwoordig ook niet zo gauw meer vinden, tenzij bij een of andere museumbedrijf. De meeste industrielijnen en spooraansluitingen uit die tijd zijn thans verdwenen, en het weinige dat nog overblijft kreeg inmiddels een grondige opkuisbeurt ('tabula rasa');
|
LOKALE INDUSTRIESPOREN en AANSLUITINGEN
Bois-du-Luc
|
Op 24 april 1969 sleept deze locomotief een kolentrein uit de mijnzetel in Trivières naar de kleine sporenbundel van Bois-du-Luc, langs spoorlijn 118 (Mons-La Louvière). Hier kruist ze het tracé van de kort voordien opgebroken buurtlijn van St-Vaast naar Bracquegnies - zie de afdruk van de dwarsliggers in de oude spoorbedding ervan. Let op het aparte seinsysteem dat destijds de kruising tussen buurtlijn en industriële spoorlijn regelde. De mijn van Trivières, de laatste van mijnbedrijf Bois-du-Luc en van het hele Centrumbekken, had op dat ogenblik nog vier jaar te gaan. Deze site bestaat nog, maar is onherkenbaar. Van het tracé van deze spoorlijn, toen al de laatste van dit bedrijf, blijft bitter weinig over.
|
|
Le 24 avril 1969, cette locomotive, en tête d'un convoi provenant du charbonnage de Trivières, croise la plate-forme de l'ancienne ligne vicinale de St-Vaast à Bracquegnies - démontée quelques années plus tôt - peu avant le petit faisceau de la société du Bois-du-Luc le long de la ligne 118. Remarquez la signalisation spécifique règlant jadis le trafic en ce point névralgique. Ce n'est que 4 ans plus tard que l'exploitation minière fut arrêtée. Depuis, le tracé de cette ligne industrielle a presque complètement disparu.
|
|
Op 27 april 1973, na de steile klim uit Bois-du-Luc, tufte dit reizigerstreintje met dezelfde locomotief als hierboven en een handvol scholieren aan boord naar de wijk bij de kolenmijn van Trivières die nog maar een paar maanden te draaien had.
Vandaag staat in het mijnmuseum van Bois-du-Luc nog steeds zo'n locomotief in weer en wind de tand des tijds te trotseren, jarenlang vergezeld van zo'n rijtuig: enkel toegankelijk langs het balkon, spartaans, vuil, met ruiten waardoor men nog amper doorheen kon kijken. Tot het verworden was tot een wrak, nog enkel goed voor de sloop.
|
Thiarmont (Ecaussinnes) |
Le 24 avril 1967, la locomotive des carrières de Thiarmont se prépare à rentrer au dépôt. Ce petit réseau industriel, le dernier d'Ecaussinnes, était un des rares ayant gardé la traction vapeur - hormis ceux des charbonnages encore exploités, comme celui de Hensies. Depuis, les carrières ont été abandonnées, les rails démontés et les bâtiments typiques d'une autre époque rasés, rendant ce site totalement méconnaissable. Pourtant, un moignon de voie existe toujours dans le tarmac derrière la gare d'Ecaussinnes. |
Op 24 april 1967 maakt de stoomlok van de steengroeven van Thiarmont zich op om op het einde van de werkdag de loods bin nen te rijden die dienst doet als stelplaats. Dit industriële net was zowat het laatste rond Ecaussinnes, en een van de weinige in de regio van Le Centre waar stoomtractie nog alleszaligmakend was, en dat terwijl de NMBS haar laatste goederenloks met stille trom aan het afvoeren was. Vandaag zijn deze sporen al lang verdwenen, en sinds alle gebouwen werden afgebroken is deze plek totaal onherkenbaar. Toch blijft aan de overkant van het station Ecaussinnes nog een stukje spoor in het asfalt steken, als ultieme getuige van het verdwenen industrienet van Thiarmont.
Niel (Hellegat)
|
Boven loopt de Boomsestraat. Een echte dijk is het echter niet, maar veeleer wat in het reliëf bleef uitsteken naargelang aan weerskanten de Boomse klei verder werd afgegraven. Geleidelijk werd de vrijgekomen ruimte ingenomen door steenbakkerijen, droogloodsen en alles wat daar in die tijd bijhoorde, zoals een dicht net van smalspoortjes die doorheen een reeks tunnels onder de straatweg door beide delen van dit uitgestrekte industriegebied met elkaar verbonden. Van dat alles bleef op deze 12 juni 1989 niet veel meer over. De laatste traditionele steenbakkerijen hielden amper nog het hoofd boven water, en het lot van het smalspoornet was navenant. Enkele jaren later zagen de bedrijfsgebouwen er uitgestorven uit, waren de sporen overgroeid en de drie laatste tunnels volgestort.
|
|
Ce tunnel livre passage au réseau à voie étroite reliant les dernières briqueteries traditionnelles, passant sous la Boomsestraat (12 juin 1989). Celle-ci court sur une digue formée au fur et à mesure de l’extraction de l’argile de part et d’autre, des siècles durant. Quelques années plus tard, plus aucun signe d’activité, les rails se perdant sous la végétation, et les tunnels étant quasiment comblés.
|
Willebroek |
De papierfabriek De Naeyer in Willebroek, beneden langs de berm van spoorlijn 54 Mechelen-St-Niklaas, beschikte over een spoorverbinding die enkel toegankelijk was mits kopmaken vanop het industrielijntje naar Klein-Willebroek (wat verder aan de Rupel), om daarna doorheen deze doorgang onder lijn 54 de fabriek te bereiken. Juist voorbij deze brug (foto 26 juni 1976), rechts langsheen de spoorberm, liep nog een verbindingsspoor, tussen het bedrijf en een laadkaai aan het kanaal. Begin deze eeuw verdwenen zowel De Naeyer als het lijntje naar Klein-Willebroek, maar de doorgang onder lijn 54 bestaat nog steeds, nu geasfalteerd als toegang tot een van de bedrijven die zich nadien in deze omgeving gevestigd hebben.
|
Mechelen |
Het in 1997 geklasseerde complex met het voormalige stapelhuis van de douane was aan de kant van het Rode Kruisplein (achteraan) beter gekend als het stedelijk zwembad en zag tot 2001 wekelijks vele honderden scholieren van alle pluimage hier hun schoolse zwemles volgen. Tot het om veiligheidsredenen dichtging. Pas recent werd eindelijk begonnen met de restauratiewerken. De douanevleugel met de gesloten goederenwagens (29 september 1981) aan de kant van het keerdok werd kort daarna opgegeven na de opening van een nieuw douanegebouw op Nekkerspoel. Meteen het einde van de lange spoorverbinding langs de noordelijke vesten en dwars over het drukke kruispunt rechtover het tweede Mechelse station. Wel bleven de laatste sporen aan het keerdok (hiernaast) nog vele jaren liggen, maar vandaag vinden we daar niets meer van terug. Ook het douanegebouw op Nekkerspoel heeft er inmiddels al vele jaren geleden het bijltje bij neergelegd. Le 29 septembre 1981, le centre douanier en face du ‘Keerdok’ de Mechelen (Malines) vit ses derniers jours, peu avant le transfert de ses activités près de la gare de Nekkerspoel. Du coup la fin du raccordement ferroviaire tout au long du boulevard de ceinture au nord du centre-ville.
|
Zedelgem |
Vlakbij het station ZEDELGEM vertrok een militaire spoorlijn, zo’n 5 km lang, voor de bediening van een legeropslagplaats voorbij het dorp. Op 3 juli 1983 zien spoor en ballast er nog vrij nieuw uit, omdat enkele jaren voordien het beginstuk van deze lijn werd omgelegd voor de uitbreiding van een fabriek van landbouwmachines. En dus kwam er een nieuw, 1250 m lange tracé. Deze foto werd gemaakt vlak voor de aansluiting met het oude tracé (tussen de overweg en de bomen in de verte. Begin de jaren negentig raakte dit spoorlijntje echter in onbruik, en verdween rond 1995. Vandaag is over heel de lengte van deze bedding een wandel- en fietspad aangelegd, maar het Sint-Andreaskruis staat hier nog steeds overeind.
|